İzmirli üretici ve ihracatçı e-ticarete nasıl başlar?

Önce B2B mi, B2C mi?

Satışınızın büyük kısmı bayiye, toptancıya ya da yurt dışındaki ithalatçıya gidiyorsa B2B ile başlamak daha az risklidir; mevcut müşterinizi online kanala taşırsınız ve yeni müşteri bulmak zorunda kalmadan sonuç görürsünüz. Son kullanıcıya satış ise yeni bir iş kolu açmak gibidir: ürün fotoğrafı, müşteri hizmetleri, iade ve reklam bütçesi gerektirir.

İzmir'deki üretim yapısı bu kararı doğrudan etkiler. Kemalpaşa'da, Torbalı'da ya da Atatürk OSB'de makine yedek parçası, metal ürün ya da ambalaj üreten bir firma için son kullanıcıya satış çoğu zaman anlamlı değildir; bayi portalı işe yarar. Zeytinyağı, kuru meyve, tekstil ya da ev ürünleri üreten bir firma ise hem bayiye hem de doğrudan tüketiciye satabilir.

Yol	Kime satar	Ne gerekir	Dikkat edilecek
B2B bayi portalı	Bayi, toptancı, ithalatçı	Bayiye özel fiyat ve stok, cari hesap, ERP bağlantısı	Bayilerin portalı kullanmaya alışması
Çok dilli online mağaza	Türkiye'deki ve yurt dışındaki tüketici	Ürün içeriği, ödeme, kargo, iade süreci, reklam	Her ülkenin tüketici kuralları ve kargo maliyeti
Pazaryeri	Pazaryerinin müşteri kitlesi	Mağaza başvurusu, ürün listesi, stok ve sipariş entegrasyonu	Komisyon, fiyat rekabeti, platform kuralları
Mikro ihracat	Yurt dışındaki tüketici ya da küçük alıcı	Elektronik ticaret gümrük beyannamesiyle gönderim yapan bir taşıyıcı	Ağırlık ve değer sınırları, gümrük ve vergi kuralları

Bu yollar birbirini dışlamaz. Çoğu üretici bayi portalıyla başlar, ürün verisi hazır hale geldikten sonra aynı altyapıya tüketici mağazasını ve pazaryeri bağlantısını ekler.

B2B bayi portalı ne işe yarar?

Bayi portalı, bayilerin telefonla, e-postayla ya da Excel listesiyle verdiği siparişleri, kendilerine özel fiyat ve güncel stokla kendi ekranlarından vermesini sağlar. Satış ekibiniz sipariş yazmak yerine bayiyle ilgilenir; hatalı sipariş ve "stok var mı" telefonu azalır.

Bir bayi portalında genellikle şunlar bulunur:

• Bayiye özel fiyat: Her bayi ya da bayi grubu için ayrı fiyat listesi ve iskonto
• Cari hesap: Bakiye, vade, ekstre ve geçmiş siparişler
• Tahsilat: Kartla ödeme, havale bildirimi, cari hesaba ödeme
• Ürün bilgisi: Teknik doküman, katalog, sertifika ve ölçü tabloları
• Yurt dışı alıcılar: Farklı dil ve para birimiyle fiyat gösterimi
• Entegrasyon: ERP ya da muhasebe programıyla stok, fiyat ve sipariş aktarımı

Portalın işe yaraması bayilerin onu kullanmasına bağlıdır. Yayına almadan önce birkaç bayiyle deneme yapmayı, ilk haftalarda telefonla gelen siparişleri portala girerken bayiye ekranı göstermeyi ve portaldan verilen siparişlere küçük bir kolaylık tanımayı öneriyoruz; böylece bayinin alışkanlığını değiştirmek için bir nedeni olur.

Bayi tahsilatında kendi ödeme geçidi hizmetimiz VonaPos'u kullanabilirsiniz. Bayi portalının nasıl planlanacağını üreticiler için B2B bayi portalı rehberi yazımızda, bizim kurduğumuz yapıyı B2B e-ticaret platformu sayfamızda anlattık.

Yurt dışındaki tüketiciye satmak için çok dilli mağaza nasıl kurulur?

Her hedef ülke için dil, para birimi, kargo ve iade kuralları baştan belirlenerek kurulur. Türkçe mağazanın çevirisini yayına almak yeterli değildir; yabancı müşteri ürünü kendi dilinde, kendi ölçü birimiyle ve kendi para birimiyle görmek ister.

• Ürün içeriği: Açıklamalar o ülkedeki arama alışkanlıklarına göre yazılır; malzeme, ölçü ve kullanım bilgisi eksiksiz olur.
• Fiyat ve vergi: Fiyatın vergiler ve gümrük dahil mi hariç mi gösterileceği, bu masrafların kimin tarafından ödeneceği açıkça yazılır.
• Kargo ve iade: Ülkeye göre kargo ücreti, teslim süresi bilgisi ve iadenin nasıl yapılacağı satın almadan önce görünür.
• Tüketici kuralları: Avrupa Birliği'ndeki tüketicilerin cayma ve bilgilendirme hakları gibi, satış yapılan ülkenin kuralları dikkate alınır.
• Arama görünürlüğü: Her dil sürümü ayrı adreste yayınlanır ve Google'a doğru tanıtılır.

Türkiye'deki tüketiciye de satış yapacaksanız ETBİS kaydı ve mesafeli satış kuralları ayrıca geçerlidir. Mağaza altyapısı olarak komisyonsuz e-ticaret altyapımız Vonasoft bir seçenek; ürün ve dil sayısına göre özel geliştirme de yapabiliyoruz. Kapsam ve maliyetin nelere bağlı olduğunu e-ticaret sitesi fiyatları rehberimizde anlattık.

Pazaryerinde satış mı, kendi site mi?

İkisi birbirinin alternatifi değildir: pazaryeri hızlı görünürlük ve hazır bir müşteri kitlesi verir, kendi siteniz ise müşteri verisini, markayı ve kâr marjını sizde tutar. Birçok üretici ikisini birlikte yürütür.

Pazaryerinde satışın bedeli komisyon, platformun fiyat ve kampanya baskısı ve kuralların platform tarafından tek taraflı değiştirilebilmesidir. Müşteri sizden değil, pazaryerinden aldığını düşünür; tekrar satış için onunla doğrudan iletişim kurmanız çoğu zaman mümkün olmaz. Kendi sitenizde ise müşteriye ulaşmak için reklam ve SEO yatırımı gerekir.

İki kanalı birlikte kullanırken asıl iş stok ve siparişin senkron kalmasıdır. Aynı ürün hem sitede hem iki ayrı pazaryerinde satılıyorsa, biri satıldığında diğerlerinde stok düşmezse iptal edilen siparişler mağaza puanınızı düşürür. Pazaryeri entegrasyonu ile ürün, stok, fiyat ve sipariş bilgisini tek yerden yönetmek bu sorunu çözer. Yurt dışı pazaryerlerinde ayrıca gönderim, iade ve müşteri hizmetinin hangi dilde ve hangi sürede verileceği platform kurallarına göre planlanmalıdır.

Mikro ihracat nedir, nasıl yapılır?

Mikro ihracat, belirli ağırlık ve değer sınırlarının altında kalan gönderilerin, klasik gümrük beyannamesi yerine elektronik ticaret gümrük beyannamesi (ETGB) ile yurt dışındaki alıcıya gönderilmesidir. Özellikle yurt dışındaki tüketiciye ya da küçük alıcıya tek tek paket gönderen işletmeler için işlemleri kolaylaştırır.

Uygulamada süreç şöyle işler:

1. Yurt dışındaki müşteri sitenizden, pazaryerinden ya da doğrudan sipariş verir.
2. Satışın faturası kesilir; faturalandırmayı muhasebecinizle birlikte planlamanızı öneriyoruz.
3. Gönderi, ETGB düzenleme yetkisi olan bir kargo ya da ekspres taşıma firmasıyla yola çıkar ve beyanname taşıyıcı üzerinden düzenlenir.
4. Alıcının ülkesindeki gümrük vergisi ve masraflar, satış koşullarında belirtildiği şekilde alıcı ya da gönderici tarafından ödenir.

Ağırlık ve değer sınırları son dönemde değişti ve ileride yeniden değişebilir. Bu yüzden güncel sınırları gönderime başlamadan önce taşıyıcınızla ve yürürlükteki mevzuattan kontrol etmek gerekir. Ticaret Bakanlığı'nın e-ihracata yönelik destekleri de var; şartları dönem dönem güncellendiği için başvuru öncesinde güncel durumu kontrol ediyoruz. Biz bu süreçte satış sitesini, kargo firmasının sistemiyle bağlantıyı ve ülkeye göre kargo ücreti hesabını kuruyoruz.

Ödeme ve kargo nasıl çözülür?

Yurt içinde kartla ödeme almak için bir sanal POS ya da ödeme geçidi, yurt dışı satışta ise döviz ile kart kabul eden bir ödeme altyapısı gerekir; kargo tarafında ise ülkeye ve ağırlığa göre fiyat hesabı ve gönderi takibi. İkisi de satış sitesine baştan bağlanmalıdır.

• Ödeme: 3D Secure ile kart ödemesi, taksit seçenekleri, havale ve bayiler için cari hesaba ödeme
• Döviz: Fiyatın hangi para biriminde gösterileceği ve hangi para biriminde tahsil edileceği
• Kargo: Kargo firmasıyla bağlantı, gönderi etiketinin siteden çıkması, takip numarasının müşteriye otomatik gitmesi
• Yurt dışı gönderi: Ülkeye göre kargo ücreti, gümrük bilgisi ve teslim süresinin satın almadan önce gösterilmesi
• İade: İade kargosunun kim tarafından ödeneceği ve ödemenin nasıl iade edileceği

Bu bağlantıların ayrıntılarını ödeme ve kargo entegrasyonu sayfamızda anlattık. Ürün fotoğrafı gerekiyorsa çekim için ekibimiz fabrikanıza ya da deponuza gelir; yurt dışındaki müşteri ürünü yalnız fotoğraftan tanıdığı için bu iş satış sitesinin bir parçası sayılmalıdır.