Web tasarım ipuçları

Kısaca: Verimli bir web sitesi sade, mobilde rahat kullanılan, hızlı açılan ve ziyaretçiyi tek bir hedefe yönlendiren sitedir. Bu yazıda tasarım ve kullanım ipuçlarını, Core Web Vitals ölçütleriyle site hızını ve siteyi ölçüp test etmek için kullanılan araçları bir araya getirdik.

Web tasarımda standartlar ve kullanıcı alışkanlıkları sürekli değişiyor. Değişmeyen şey şu: site kullanıcı düşünülerek tasarlandığında işletmeye daha çok talep, satış ya da telefon getiriyor. Aşağıda bir siteden daha fazla verim almak için dikkat edilmesi gereken noktaları topladık.

Tasarım ve kullanım

Sade tasarımı tercih edin

Bugünkü teknolojilerle çok hareketli siteler yapmak mümkün. Ancak fazla animasyon ve efekt, kullanıcının aradığı içeriğe ya da ürüne ulaşmasını zorlaştırır ve sayfayı yavaşlatır. Hareketi yalnız bir şeyi anlatmaya yardım ettiği yerde kullanmak deneyimi iyileştirir.

Mobil deneyimi masaüstü kadar önemseyin

Butonların, bağlantıların, menünün ve arama alanının telefonda da kolayca kullanılabildiğinden emin olun. Mobilde ekranın altında sabit duran arama ya da WhatsApp butonları, özellikle hizmet işletmelerinde talepleri artırabilir. Birçok sektörde ziyaretçilerin çoğu siteye telefondan geliyor; kendi analiz verinizde bu oranı kontrol edip tasarım önceliklerini ona göre belirleyin.

Dönüşüm hedefine göre tasarlayın

Her sitenin bir hedefi vardır. Kurumsal bir sitede bu bir telefon araması ya da doldurulan bir form olabilir, e-ticaret sitesinde satış. Tasarım bu hedefe hizmet etmeli: doldurulmasını istediğiniz form ya da iletişim butonu sayfanın üst bölümünde görünmeli, "Sepete ekle" ve "Hemen al" butonları kolayca fark edilmeli.

Güven veren unsurları gösterin

Kullanıcının form doldurması ya da alışveriş yapması için siteye güvenmesi gerekir. Referanslar, sertifikalar, gerçek müşteri yorumları, açık adres ve iletişim bilgileri bu güveni oluşturur. SSL sertifikası artık bir tercih değil, her site için temel bir gereklilik. E-ticaret sitelerinde iade koşulları, garanti ve teslimat süreleri açıkça yazılmalı.

Ürünü ve içeriği öne çıkarın

Karmaşık ve çok hareketli bir tasarım, ziyaretçinin ürün yerine tasarıma odaklanmasına yol açabilir. Tasarım ürünün, hizmetin ya da mesajın önüne geçmemeli; onu öne çıkarmalı.

Renk ve yazı tipi sayısını sınırlı tutun

Çok sayıda renk ve yazı tipi dikkati dağıtır ve tasarımı sadelikten uzaklaştırır; kurumsal kimliğiniz de sitede tutarlı biçimde yansımaz. Renk ve yazı tipi seçimi okunabilirliği de doğrudan etkiler. Metin ile arka plan arasında yeterli kontrast olmalı.

Gereksiz tıklamaları azaltın

Kullanıcı, ikna olmadığı bir yere tıklamaz. Önemli bilgileri birkaç tıklamanın arkasına saklamak yerine sayfayı aşağı kaydırarak okunabilecek şekilde düzenlemek çoğu zaman daha iyi sonuç verir. Site kendini anlatmak için ziyaretçiden çok sayıda tıklama beklememeli.

Sayfadaki öğelerin birbiriyle yarışmasını önleyin

Cazip teklifler sunmak iyidir, ama aynı sayfada birbirine benzeyen çok sayıda teklif ve banner olursa ziyaretçi kararsız kalır ve hiçbirini seçmeyebilir. Her sayfanın tek bir ana hedefi olsun. Çok sayıda kampanyanız varsa her biri için ayrı bir sayfa hazırlamak daha verimlidir.

Alışılmış düzenlerden gereksiz yere çıkmayın

Özgün ve yaratıcı bir tasarım denemek isteyebilirsiniz; bunda bir sakınca yok. Ancak kullanıcıların yerleşik alışkanlıkları var: logoya tıklayınca ana sayfaya dönülür, arama alanı genellikle üst bölümdedir, sayfanın en altında iletişim bilgileri ve sosyal medya bağlantıları bulunur. Bu alışkanlıkların dışına çıkmak dikkat çekse de siteyi kullanmayı zorlaştırabilir.

Formları sadeleştirin

Kurumsal sitelerin temel hedeflerinden biri, ziyaretçinin form doldurması. Form ne kadar kısa ve kolay olursa o kadar çok dolduruluyor. İlk temasta gerçekten ihtiyacınız olan bilgileri isteyin; ayrıntıları görüşme sırasında da alabilirsiniz.

Kurumsal kimliğinizi yansıtın

Web sitesi kurumsal kimliğinizin bir parçasıdır. Kurumsal renklerinizi, yazı tiplerinizi ve logonuzu sitede tutarlı kullanmak, ziyaretçinin siteyi ve firmayı birlikte hatırlamasını kolaylaştırır.

Metinleri kolay okunur hâle getirin

Metinler sayfada en çok yer kaplayan içeriklerden biri. Satır aralığı, paragraflar arasındaki boşluk, yazı tipi ve boyutu okunabilirliği belirler. Kısa paragraflar, açıklayıcı ara başlıklar ve gerektiğinde listeler, özellikle mobilde metnin göz gezdirerek okunmasını kolaylaştırır.

Site hızı ve Core Web Vitals

Bir site ne kadar iyi tasarlanmış olursa olsun geç açılıyorsa ziyaretçi o tasarımı görmeden çıkabilir. Hız, kullanıcı deneyiminin yanında arama görünürlüğü için de önemli: Google, sıralama sistemlerinin Core Web Vitals ölçütlerini de dikkate aldığını kendi belgelerinde belirtiyor. Aynı belgelerde, iyi bir sayfa deneyiminin tek başına üst sıra garantisi olmadığı da yazıyor.

Core Web Vitals nedir?

Core Web Vitals, Google'ın sayfa deneyimini ölçmek için kullandığı üç ölçüttür:

INP, Mart 2024'te FID'in yerini aldı. Bu değerlerin sayfa ziyaretlerinin en az %75'inde tutturulması hedeflenir. Search Console'daki Core Web Vitals raporu ve PageSpeed Insights, gerçek kullanıcı verisine göre hangi sayfalarınızın yavaş kaldığını gösterir.

Görselleri sıkıştırın ve yeni biçimlerde sunun

Büyük görseller siteyi yavaşlatan en yaygın nedenlerden biri. Görselleri sitede gösterileceği boyuta göre yeniden boyutlandırın ve sıkıştırın. WebP ve AVIF biçimleri, aynı görsel kalitede genellikle JPEG ve PNG'den daha küçük dosyalar üretir; güncel tarayıcıların hepsi bu iki biçimi destekliyor.

Sayfanın alt bölümlerindeki görselleri gecikmeli yükleme (lazy loading) ile ancak gerektiğinde indirin; ilk ekrandaki ana görselde ise bunu yapmayın, aksi hâlde LCP süresi uzar. Görsellere genişlik ve yükseklik değeri vermek, yüklenirken içeriğin kaymasını yani CLS sorununu önler. Tek tek görseller için Squoosh ya da TinyPNG gibi araçlar, çok sayıda görsel için içerik yönetim panelinizdeki optimizasyon eklentileri işinizi görür.

Gereksiz kod ve eklentileri temizleyin

Kullanılmayan eklentiler, ağır temalar, gereksiz takip kodları ve büyük JavaScript dosyaları hem yüklemeyi hem de etkileşimleri yavaşlatır; INP sorunlarının sık görülen kaynağı da budur. CSS ve JavaScript dosyalarını küçültün, kritik olmayan betikleri sayfanın geri kalanı yüklendikten sonra çalıştırın ve her eklentinin gerçekten gerekli olup olmadığını sorgulayın.

Önbellek kullanın

Tarayıcı önbelleği, ziyaretçinin bir kez indirdiği görsel, CSS ve JavaScript dosyalarını sonraki sayfalarda yeniden indirmemesini sağlar. Sunucu tarafındaki sayfa önbelleği ise sayfanın her ziyarette baştan oluşturulmasını önler; özellikle WordPress gibi içerik yönetim sistemlerinde belirgin hız kazandırır.

CDN'den yararlanın

CDN (içerik dağıtım ağı), sitenizdeki görsel, video ve diğer dosyaları farklı bölgelerdeki sunuculardan, ziyaretçiye en yakın olanından sunar. Ana sunucunun yükü azalır ve sayfa daha hızlı açılır. Siteniz görsel ya da video ağırlıklıysa, trafiğiniz yüksekse ya da yurt dışından ziyaretçi alıyorsanız CDN kullanmanız önerilir. Cloudflare, Amazon CloudFront, Google Cloud CDN ve Medianova yaygın kullanılan servislerden bazıları.

Sunucuyu performansa göre seçin

Sitenin bulunduğu sunucu, hızı belirleyen temel etkenlerden biri. Barındırma (hosting) seçiminde yalnız fiyata değil performansa bakmak uzun vadede daha kârlıdır. Seçim yaparken şunlara dikkat edin:

• Sunucu hedef kitlenize coğrafi olarak yakın olmalı ya da bir CDN ile desteklenmeli.
• Paket sitenizin türüne uygun olmalı; e-ticaret sitesi ile tanıtım sitesinin ihtiyaçları farklıdır.
• Teknik destek hızlı ve çözüm odaklı olmalı.
• Kampanya dönemlerinde ulaşabileceğiniz en yüksek trafik öngörülmeli ve altyapı buna göre seçilmeli.

AMP artık şart değil

Birkaç yıl öncesine kadar mobil hız için AMP (Accelerated Mobile Pages) sık önerilirdi. Google'ın öne çıkan haberler alanında yer almak için 2021'den bu yana AMP gerekmiyor. Bugün mobilde hız için ayrı bir AMP sürümü hazırlamak yerine sitenin kendisini hızlı ve mobil uyumlu yapmak daha doğru bir yol.

Hızı düzenli ölçün

Yeni eklenen bir eklenti ya da sıkıştırılmamış büyük bir görsel, hızda elde ettiğiniz kazanımı kısa sürede geri alabilir. Şu araçlarla sitenizi düzenli kontrol edebilirsiniz:

• PageSpeed Insights: Gerçek kullanıcı verisini ve laboratuvar testini birlikte gösterir.
• Search Console Core Web Vitals raporu: Sorunlu sayfaları gruplar hâlinde listeler.
• GTmetrix, WebPageTest ve Pingdom: Sayfadaki hangi dosyanın ne kadar sürede yüklendiğini ayrıntılı gösterir.

Siteyi ölçün ve test edin

Hangi sayfaların düzeltilmesi gerektiğini tahminle değil veriyle bulmak gerekir. Ziyaretçilerin en az zaman geçirdiği ve siteden çıktığı sayfaları incelemek, tasarımda nelerin değişmesi gerektiğini gösterir. Bu iş için kullanılan araçlar genel olarak üç gruba ayrılır.

Analiz araçları

Google Analytics 4, ziyaretçi sayısından trafik kaynaklarına, etkileşim oranından dönüşüm hunilerine kadar sitenin genel resmini verir. Eski Universal Analytics 2023'te veri işlemeyi bıraktı, 2024'te de tamamen kapatıldı. Sitenizde yalnız eski Analytics kodu duruyorsa şu an hiç veri toplamıyorsunuz demektir; GA4'ü kurup form gönderimi, telefon araması ya da satın alma gibi önemli etkinlikleri tanımlamanız gerekir. Yandex Metrica da ziyaret raporlarının yanında tıklama ve kaydırma haritaları sunan bir alternatif.

Isı haritası ve oturum kaydı araçları

Microsoft Clarity, Crazy Egg, Mouseflow ve Hotjar'ı bünyesine katan Contentsquare gibi araçlar, ziyaretçilerin sayfada nereye tıkladığını, ne kadar aşağı kaydırdığını ve nerede takıldığını ısı haritaları ve oturum kayıtlarıyla gösterir. Harekete geçirici butonların görülüp görülmediğini, içeriğin doğru sırayla dizilip dizilmediğini anlamak için bu raporlar epey işe yarar. Bazıları form analizi ve kısa anket özellikleri de sunar. Bu araçları kurarken çerez onayınızı ve KVKK aydınlatma metninizi de güncelleyin.

A/B test araçları

Convert gibi test araçlarıyla bir sayfanın iki ya da daha fazla sürümünü farklı ziyaretçilere gösterip hangisinin daha çok dönüşüm getirdiğini ölçebilirsiniz. Başlık, görsel, buton metni ya da form uzunluğu gibi tek bir değişkeni test etmek sonuçları yorumlamayı kolaylaştırır. Google Optimize 2023'te kapatıldığı için bu iş artık bağımsız test araçlarıyla yapılıyor.

Bu ipuçlarının çoğu, sitenin baştan nasıl kurulduğuna bağlı. Yeni bir site planlıyor ya da mevcut sitenizi yenilemeyi düşünüyorsanız tasarım, hız ve ölçümlemeyi nasıl birlikte ele aldığımızı web tasarım ve geliştirme sayfamızda anlatıyoruz.